Devanand Mahabir

”Mijn grootste wens is eenvoudig, maar voor mij van onschatbare waarde: afscheid nemen zoals mijn geloof mij heeft geleerd. Niet binnen vier muren, maar onder de open hemel. Omringd door de natuur, gedragen door gebeden en toevertrouwd aan het heilige vuur. Voor mij is dat geen afscheid van het leven, maar een terugkeer naar de vijf elementen waaruit wij allemaal zijn ontstaan.” De dood is een onderwerp waar we liever niet over praten. Toch krijgen we er allemaal ooit mee te maken. Juist daarom wil ik mijn laatste wens met u delen. Niet om medelijden te vragen of een discussie uit te lokken, maar om uit te leggen waarom deze wens zo diep verbonden is met mijn geloof, mijn cultuur en mijn identiteit. Ik ben een praktiserend hindoe. Mijn geloof heeft mij geleerd dat de dood niet het einde is, maar een overgang. De ziel is eeuwig en vervolgt haar reis, terwijl het lichaam terugkeert naar de vijf elementen waaruit het is opgebouwd: aarde, water, vuur, lucht en ether. Vanuit die overtuiging is mijn diepste wens om na mijn overlijden gecremeerd te worden in de open lucht. Voor mij is het crematievuur niet zomaar vuur. Het is heilig. Het zuivert, bevrijdt en begeleidt de ziel op haar verdere reis. Onder de open hemel, omringd door de natuur, krijgt dit ritueel voor mij zijn diepste betekenis. Het is een spiritueel afscheid dat volledig in harmonie is met mijn geloof en met de traditie die al duizenden jaren door onze voorouders wordt doorgegeven. Mijn kinderen kennen mijn wens. Zij weten hoe belangrijk die voor mij is en hebben mij beloofd er alles aan te doen om die te respecteren. Dat geeft mij rust. Niet omdat ik bang ben voor de dood, maar omdat ik weet dat zij begrijpen wat deze laatste wens voor mij betekent.

Toch is openluchtcrematie in Nederland op dit moment niet toegestaan. Dat doet mij verdriet, omdat ik hoop dat er in ons land ruimte mag zijn voor verschillende religieuze en culturele uitvaartwensen. Nederland is een samenleving waarin vrijheid van godsdienstuitoefening een belangrijk uitgangspunt is. Daarom geloof ik dat het gesprek over openluchtcrematie met respect gevoerd mag worden. Als geestelijk verzorger heb ik mensen mogen begeleiden tijdens ziekte, verlies en afscheid. Ik heb gezien hoeveel troost rituelen kunnen geven. Ze helpen nabestaanden om los te laten en geven de overledene een waardig afscheid. Juist daarom weet ik hoe belangrijk het is dat iemand afscheid kan nemen op een manier die past bij zijn of haar diepste overtuiging. Mijn wens gaat dus niet alleen over mij. Hij gaat ook over het bewaren van onze tradities en het doorgeven van ons cultureel en spiritueel erfgoed aan onze kinderen en kleinkinderen. Onze gebruiken vertellen wie wij zijn, waar wij vandaan komen en welke waarden wij willen doorgeven. Openluchtcrematie is een diepgewortelde vorm van zingeving die respect verdient en gedeeld mag worden. Met deze maandelijkse rubriek wil ik graag het gesprek openen. Niet om mensen te overtuigen, maar om kennis, herinneringen en ervaringen met elkaar te delen. Misschien bent u opgegroeid in Suriname en bent u ooit aanwezig geweest bij een openluchtcrematie. Misschien nam u afscheid van een ouder, grootouder, familielid of goede vriend. Wellicht herinnert u zich nog de mantra’s, de geur van bloemen en sandelhout, het heilige vuur, de rituele handelingen en de rust en verbondenheid van familie en vrienden. Dat zijn herinneringen die een leven lang meegaan. Ik nodig u van harte uit om die herinneringen met mij te delen. Uw verhaal kan helpen om deze bijzondere traditie levend te houden en anderen te laten zien welke betekenis een openluchtcrematie voor veel mensen heeft. Met uw toestemming wil ik in de komende maanden bijzondere verhalen en ervaringen publiceren, zodat we samen een waardevolle verzameling kunnen opbouwen van ervaringen, geschiedenis en cultuur. Op die manier behouden we onze tradities voor volgende generaties.

In de komende afleveringen wil ik onder andere schrijven over de geschiedenis van de openluchtcrematie, de betekenis van de rituelen, onze Hindoestaanse tradities, de Nederlandse wetgeving en mijn persoonlijke zoektocht om mijn laatste wens werkelijkheid te laten worden. Ik hoop dat deze rubriek een plek mag worden waar wij als gemeenschap met respect met elkaar kunnen spreken over afscheid, geloof, traditie en herinneringen. Want uiteindelijk verbindt afscheid ons allemaal.

Heeft u een bijzondere herinnering aan een openluchtcrematie in Suriname, India of elders? Of wilt u uw gedachten hierover met mij delen? Dan hoor ik graag van u. 
Telefoon: 06 46243285
E-mail: pyaar@live.nl