Door: Widjay Koemar Ramharakh
Een Herinnering die Blijft Leven
Op 5 juni 2026 herdenken en vieren wij de 153e Hindoestaanse immigratie. Voor mij is dit moment meer dan een datum. Het is een herinnering die klopt in mijn hart — een hart dat, hoe Nederlands mijn leven ook is geworden, nog steeds Hindoestaans voelt. “Phir bhi dil hai Hindustani.” Toch blijft mijn hart Hindustani. Elf jaar geleden ontstond een idee dat ik nu opnieuw tot leven heb gebracht: een digitale tijdslijn van de Surinaamse contractarbeidersschepen. Een plek waar geschiedenis tastbaar wordt, waar cijfers verhalen worden, en waar onze voorouders weer een stem krijgen.
Een Persoonlijke Zoektocht naar Roots
De afgelopen jaren brachten wereldgebeurtenissen, mijn werk bij een Nederlandse bank en vooral het verlies van familieleden mij dichter bij vragen die ik lang had weggeduwd. Waar komen wij vandaan? Wie waren onze voorouders? Hoe zijn wij uiteindelijk in Nederland terechtgekomen? Ik woon al 53 jaar in Nederland. Soms word ik vooral als Nederlander gezien — zelfs door familie. Dat begrijp ik. Maar diep vanbinnen draag ik nog steeds de melodie van mijn afkomst. “Ik ben gevormd in Nederland, maar mijn ziel reist nog steeds mee met mijn voorouders.”
Boeken, Archieven en Stilte in de Familie
Mijn zoektocht begon met boeken van Choenni, Bhagwanbali en vele anderen. Online vond ik platforms zoals Hindorama, OHM en het Sarnámihuis. Maar de grootste schat vond ik bij het Nationaal Archief: de namen van de schepen waarmee de voorouders van mijn Adji, Adja, Nani en Nana naar Suriname kwamen. Ruim 34.000 immigranten. Meer dan ik ooit had kunnen vermoeden. Toen ik een stamboom begon op MyHeritage, merkte ik hoe voorzichtig familieleden zijn met het delen van verhalen. Soms uit schaamte, soms uit pijn, soms uit bescherming. “Men weet wel iets, maar houdt het vooral voor zichzelf.”
De Stier in Mij: Nooit Opgeven
Als (Sterrenbeeld) Stier geef ik niet snel op. Ik verlegde mijn zoektocht naar de Koloniale Verslagen, die gelukkig online beschikbaar zijn. En ik begon moderne technologie te gebruiken — waaronder AI — om patronen te vinden en informatie te ordenen. Mijn project gaat niet over politiek, niet over misleiding, niet over kastensystemen of conflicten. Het gaat over de reis. Over de mensen. Over de drang naar een beter bestaan. Note: Ik ben geen rechter en wil objectief kijken, ik ga niet romantiseren en kan niet om de oorzaak heen, de slavernij en ik schrijf zoals het in de koloniale verslagen en krantenartikelen uit die tijd staat, bijvoorbeeld het woord “koelie”, niet alleen Hindoestanen, maar ook de Javaanse contractarbeiders werden letterlijk “koelies” (ik lees soms in de stukken ook coolie of coelie) genoemd. Het woord ‘Hindostanen’ wordt vaak verward met ‘Hindoestanen’, het woord ‘Hindostanen’ verwijst naar een etnische bevolkingsgroep, geen religieuze. Er zijn ook islamitische, christelijke en atheïstische Hindostanen.
Voorstellen dat je Zelf aan Boord Staat. Stel je voor dat je arm geboren bent in Noord-India. Een Attraki overtuigt je om naar een beloofd land te gaan waar werk, geld en een stukje land wachten. Wat volgt is een reis vol onzekerheid:
- Weken wachten in het depot in Calcutta
- Ziekte, heimwee, angst
- Drie maanden op zee
- Stormen, regen, benauwde tussendeks
- Sterfgevallen
- Twijfel
- Hoop
“Elke keer dat ik lees, stap ik 150+ jaar terug in de tijd.”
Tijdslijn: https://time.graphics/line/1043828
De Tijdslijn: Een Reis in Beeld
Mijn tijdslijn is geen dik boek, geen wetenschappelijke analyse en geen discussieplatform. Het is een visuele reis door:
- De schepen
- De cijfers
- De gebeurtenissen
- De kleine details die in archieven bewaard zijn gebleven
Het is een manier om je voor te stellen dat je zelf aan boord bent van bijvoorbeeld de Lalla Rookh, samen met 411 mannen en vrouwen, midden op een woeste zee. De tijdslijn is niet af — en zal dat ook nooit zijn. Maar elke keer dat ik iets nieuws vind, voeg ik het toe.
Een Reis die Verder Gaat
Wat begon als een persoonlijke zoektocht, is uitgegroeid tot iets dat ik wil delen met de gemeenschap. Omdat onze geschiedenis niet alleen in boeken staat, maar ook in ons hart, in onze families en in de verhalen die we doorgeven. “Onze voorouders reisden voor een beter bestaan. Hun reis leeft voort in ons”. Afsluitende Reflectie. De geschiedenis van de Hindoestaanse immigratie is geen afgesloten hoofdstuk. Het is een levende stroom die doorwerkt in wie wij vandaag zijn — in onze keuzes, onze waarden, onze dromen. De reis van onze voorouders begon met onzekerheid, moed en hoop. Onze reis gaat verder met kennis, bewustzijn en de verantwoordelijkheid om hun verhalen niet te laten vervagen. In een wereld die steeds sneller draait, helpt het om soms stil te staan bij waar we vandaan komen. Niet om vast te houden aan het verleden, maar om te begrijpen welke kracht er schuilt in onze oorsprong. De tijdslijn die ik heb opgebouwd is mijn manier om die kracht zichtbaar te maken. Niet als historisch expert, maar als kleinzoon van mensen die ooit alles achterlieten voor een onbekende toekomst.
“Wij zijn het levende bewijs van hun lef, hun veerkracht en hun geloof in een beter leven.”
Door hun reis te begrijpen, begrijpen we ook een deel van onszelf. En misschien ontdekken we dat de zoektocht naar identiteit geen eindpunt heeft, maar een pad is dat we blijven bewandelen — met dankbaarheid voor de schouders waarop we staan.
Over de auteur. Widjay Koemar Ramharakh Who thought that a Surinam-Indian boy/man would get a better future through education and better opportunities from his Heritage and Diaspora of Indians from the British Empire in the 1870s to Suriname, to Holland in 1973, The Netherlands? LinkedIn: https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:7453342195677552640/
Ben je er klaar voor en durf je het aan mee te gaan terug in de tijd?…
Handig om te weten: Heb je hulp of uitleg nodig met het navigeren op de tijdslijn, stuur een e-mail en vraag om de bijlage: Tips voor de navigatie en het ontdekken van (extra) informatie in de tijdslijn. Contact met het Sarnámihuis
U kunt op de volgende manieren contact maken met het Sarnámihuis:
Telefoon: 06-12097216
Mail naar: info@sarnamihuis.nl
Tips voor de navigatie en het ontdekken van (extra) informatie in de tijdslijn
👉 Bekijk de tijdslijn: https://time.graphics/line/1043828
De tijdslijn is niet alleen voor “IT Nerds” maar heeft wel wat tips nodig om alles snel en goed te kunnen lezen. Ik heb dit in een paar minuten geleerd:
- Mijn gemaakte tijdslijn in TimeGrapics is Online en heb ik Openbaar voor iedereen gezet, d.w.z. iedereen mag het zien en lezen
- 416 jaar past op 1 beeldscherm, maar het is dan heel klein en niet te lezen
- Open je Internetprogramma (op je Computer, Laptop, Tab of Mobiel), bij het open zie je willekeurig een moment in de tijdslijn, ga (met je muis of toetsenboard naar links of rechts en ga bijvoorbeeld naar het gewenste jaar
In het voorbeeld hieronder zie je mijn Start punt: 1613, 31 Januari
Eerst een stukje Surinaamse Geschiedenis
Ik begin onze reis helemaal aan het begin, bij het een eerste handelspost van een Zeeuwse kolonie aan de Corantijn in 1613.
Zie voorbeeld: Het scherm bestaan uit 2 delen, Boven de tijdslijn en Onder de tijdslijn, in beide gedeeltes kan apart je heen en weer, in- en uitzoomen.
Boven de tijdslijn 
Onder de tijdslijn
Tip 1: Je kan in het Bovenste gedeelte of Onderste gedeelte inzoomen en uitzoomen met je muis en/of toetsenbord (of op een Mobiel of Tab scherm met je vingers)
Rechtsboven zie je de Navigatie knoppen: + = inzoomen en – = uitzoomen
In het vergrootglas kun je bijvoorbeeld het jaartal “1613” intypen, of naam van het schip “Lalla Rookh”, of een woord bijvoorbeeld “Bihar” of contract nummer “B/1”
Let op: als je zoekt op bijvoorbeeld “B/1” dan zie je alleen het moment in de tijslijn waar “B/1” in voorkomt….je bent al het andere kwijt, maak het veld in “search event” weer leeg, dan zie je alles weer terug.
Note: Ik ben nog aan het bouwen en zal alle Namen (en wat statistieken) uit het register per schip en plantage toevoegen.
Tip 2: In het Beneden scherm zie je welke laatste update ik heb gedaan, bijvoorbeeld:
Tip 3: Als laatste tip nog een cadeautje! Als je op een van de tijdslijn blokken klik gaat er een pop-up open en krijg je meer context/informatie en In de pop-ups staan ook de originele website links en bronnen (als ik die gevonden heb), waar je op kunt klikken.
Tot slot: Het is vooral spelenderwijs leren hoe je steeds beter dingen kunt zoeken en/of vinden in de Tijdslijn